kapitein Arjen de Boer
sergeant Wessel Zuijderduin en archief Mediacentrum Defensie
Nieuw wapensysteem PULS schiet voor het eerst in Griekenland
De raketartillerie van de landmacht kon afgelopen week ‘dingen doen’ met de PULS op het Griekse eiland Kreta. Daar lanceerden militairen voor het eerst met dit relatief nieuwe wapensysteem een serie trainingsraketten.
Kijk even de andere kant op, en de kans is groot dat je het hebt gemist. Althans, je hebt het misschien niet gezien, maar zeker wel gehoord. Als je dan toch kijkt, zie je rook en stof, en een rookspoor richting de Middellandse Zee. Dat is de PULS-raketartillerie in actie.
Dat is mazzel hebben
Afgelopen week had 41 Afdeling Veldartillerie (landmacht) het PULS-wapensysteem meegenomen naar Kreta. Daar is een groot schietterrein waar het Precise and Universal Launching System veilig met raketten kan schieten. Voor wachtmeester Tim, vers uit de opleiding tot lanceercommandant, is het de eerste keer op Kreta. En hij mag meteen een oefenraket verschieten. “Dat is mazzel hebben, het is voor mijn batterij de eerste keer om hier te schieten.”
Achter de PULS bevindt zich een afgrond van driehonderd meter. Vanaf een speciaal aangewezen lanceerplek worden de raketten richting zee verschoten.
Lang geleden
Toch is het fenomeen raketartillerie niet nieuw voor de landmacht. Tot 2004 beschikte de landmacht over de M270 MLRS, Multiple Launch Rocket System. Dit was een rupsvoertuig met een bemanning van drie militairen die tot twaalf raketten kon verschieten. Maar na de uitfasering van dit systeem kwam er niets voor in de plaats. 'Niet echt meer nodig gezien het dreigingsniveau en het soort conflicten', dacht men toen. Maar de oorlog in Oekraïne liet dat beeld 180 graden kantelen. Daar wordt HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System), vergelijkbaar met de PULS, veelvuldig en succesvol ingezet om Russische doelen in de diepte uit te schakelen.
Archiefbeeld van de Multiple Launch Rocket System, de voorganger van de PULS.
Doelwitten raken diep in vijandelijk gebied
Lange arm
Zodoende groeide dus weer het besef dat raketartillerie een belangrijk onderdeel is van het wapenarsenaal. Dit leidde in 2023 tot de aankoop van de PULS. Het is een universeel lanceersysteem dat is gemonteerd op een vrachtwagen. Afhankelijk van de reikwijdte van de projectielen bevatten de Launch Pod Containers (LPC) twee of meer raketten. Met verschillende typen munitie kan de PULS belangrijke doelwitten raken die diep in vijandelijk gebied liggen. Denk bijvoorbeeld aan commandoposten, logistieke punten of radar- en luchtverdedigingssystemen.
Enthousiast
Exact die precisie en lange dracht is waarom Tim gemotiveerd raakte voor het werken met de PULS. “Artillerie leek mij sowieso mooi, het werken met grote systemen die over lange afstanden kunnen schieten”, aldus de wachtmeester. “Tijdens de vaktechnische opleiding hebben we een lesdag gehad over PULS en dat maakte me enthousiast. Ook omdat het nieuw is en we bij de verdere ontwikkeling van het systeem worden betrokken. Als lanceercommandant heb je daar best invloed op. Zo leren we nieuwe dingen van elkaar.”
Als er langere tijd niet wordt geschoten, pakken collega’s de lanceerinrichting goed in. Dit om te voorkomen dat er bijvoorbeeld te veel stof in het systeem komt.
NATO Missile Firing Installation
De eerste oefenraketten werden in juni vorig jaar afgeschoten bij de Afsluitdijk. Daarna volgden schietseries in Duitsland en afgelopen week dus ook op Kreta. Deze plek is niet zomaar gekozen, want het biedt de unieke gelegenheid om hoog en ver te schieten. Op NAMFI, wat staat voor NATO Missile Firing Installation, is genoeg plek om met allerlei soorten raketsystemen te oefenen.
Vorige week was het bijvoorbeeld nog de beurt aan het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) om tijdens de Live Firing Exercise Cerberus Thunder missiles voor luchtdoelen op korte en middellange afstand te lanceren. “Daar konden wij mooi bij aanhaken”, zegt kapitein Lenard, commandant van de PULS-batterij. “Bovendien kunnen we hier relatief makkelijk terecht omdat Nederland meebetaalt aan NAMFI. Het is een goede locatie omdat hier meer dan genoeg ruimte is. Ook als we te zijner tijd een daadwerkelijk operationele raket willen verschieten.”
Veiligheid staat bovenaan wanneer militairen de zogeheten pods met raketten op de lanceerinrichting hijsen.
Zo maken we het plaatje compleet
Trots
Net als voor Tim is ook de nieuwigheid van de PULS een aantrekkelijke factor voor kapitein Lenard. “Op papier bestaan we nu dik een jaar en ik ben er vanaf het begin bij betrokken. Ik ben trots op waar de eenheid staat, na een jaar hard werken”, zegt hij. “We moeten veel opnieuw ontdekken, omdat we zulke systemen lang niet hebben gehad. Hiervoor putten we uit verschillende bronnen. Bijvoorbeeld handboeken van toen, internationale kennis en ervaringen uit conflicten die nu aan de gang zijn. Zo maken we het plaatje compleet om ons eigen optreden verder te ontwikkelen.”
Tijdens de oefening konden diverse lanceercommandanten voor het eerst een echte raket verschieten.
Echte oefenraket
Wachtmeester Tim zal de oefening op Kreta niet snel vergeten. “Tijdens de opleiding oefen je vaak het afschieten van een raket. Ik voer de coördinaten in een computer in en druk uiteindelijk op de lanceerknop”, vertelt hij. Maar ja, dan gebeurt er niet veel. Geen geraas, geen rook. “Daarom is het mooi dat ik hier op Kreta wél met een echte oefenraket mocht schieten", concludeert de wachtmeester ogenschijnlijk koeltjes. “Dat geeft toch dat stuk beleving, dat is waar we het voor doen.”