Jopke Rozenberg-van Lisdonk
In Memoriam
Op 11 september overleed soldaat 2 Joris van Roosmalen. Hij was als Dienjaarmilitair werkzaam bij Bureau Militaire Sport van het 931 Squadron op het Defensie Helikopter Commando. In het najaar zou hij starten met zijn opleiding tot officier-vlieger. Van Roosmalen werd 22 jaar.
Op 19 september overleed majoor Anja Verbrugge-Harmanny. Ze was werkzaam als senior HR-adviseur op Vliegbasis Leeuwarden bij het Air Combat Command. Verbrugge-Harmanny werd 55 jaar.
Bernard Buijs, hier nog met kolonelsstrepen. Foto: KLu
Bernard Buijs eerste commandant Space Command
De leiding over het nieuwe Space Command (i.o.) is sinds 30 juni in handen van Bernard Buijs. Voor zijn nieuwe functie werd hij bevorderd tot commodore.
Buijs is – in militaire context – zeer bekend in het ruimtedomein. Sinds 2016 was hij als Hoofd Bureau Space verantwoordelijk voor het opbouwen van voor Defensie relevante ruimtecapaciteiten. Als eerste commandant staat Buijs voor de opdracht om een nieuwe organisatie vorm te geven en tegelijkertijd de operationele capaciteiten in het ruimtedomein verder te ontwikkelen. Het Space Command brengt kennis en expertise vanuit verschillende krijgsmachtdelen samen. Het doel is om in 2028 volledig operationeel te zijn met de nieuwe organisatie.
Foto’s: sergeant-majoor Maartje Roos
Commando-overdrachten
Luitenant-kolonel Merijn Kerkhofs nam op 27 augustus het commando over het Joint Target Support Centre (JTSC) over van ranggenoot Chris Windhouwer. Dat gebeurde op thuisbasis Vliegbasis Volkel.
Kerkhofs was hiervoor projectleider Deep Precision Strike binnen de afdeling Transitie Projecten op de Staf CLRS. Windhouwer gaat met functioneel leeftijdsontslag.
Foto’s: sergeant Jasper Verolme
De Duitse generaal-majoor Frank Thomas Best is sinds 2 september commandant van het European Air Transport Command (EATC). Hij nam het commando over van de Franse generaal-majoor Franck Mollard. Dat gebeurde op het hoofdkwartier van het EATC, dat op Vliegbasis Eindhoven huisvest.
Het EATC is het belangrijkste militaire commando- en expertisecentrum voor luchttransport, bijtanken in de lucht en medische evacuaties per vliegtuig in Europa. Het bundelt de capaciteit van zeven landen: België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Italië, Nederland en Spanje.
Foto: Max Tanis
Luitenant-kolonel Martin ‘Hook’ Hogervorst nam op 10 september het commando over het 306 Squadron over van ranggenoot Jan ‘Muezli’ Ruedisueli.
Hogervorst was hiervoor Hoofd Cluster Onbemand bij de Directie Operationeel Beleid en Plannen van de Staf CLRS. Ruedisueli gaat met functioneel leeftijdsontslag.
Tweeduizend geüniformeerden van Defensie zorgden op Prinsjesdag voor het militaire ceremonieel. De plechtigheden staan voor de bescherming van de vrijheid, democratie en een sterke rechtsstaat. Foto: sergeant-majoor Cristian Schrik
Prinsjesdag: geld om te vechten, vol te houden en te vernieuwen
“Nederland en Europa hebben de eigen krijgsmacht financieel verwaarloosd”, sprak de koning in zijn troonrede op Prinsjesdag. “Maar dat tij is gekeerd. In de begroting voor 2027 is opnieuw flink meer geld beschikbaar voor Defensie.” Het defensiebudget voor 2027 wordt begroot op 28,9 miljard euro. Dit geld is nodig voor een krijgsmacht die afschrikt, vecht, dat zo lang mogelijk volhoudt en vernieuwt. Van het bedrag gaat ongeveer 14,8 miljard naar defensiepersoneel, militaire operaties en militaire steun aan Oekraïne (ruim 3 miljard). Circa 14,1 miljard euro wordt geïnvesteerd in nieuw materieel, innovatie en vastgoed. Ook gaat er geld naar logistiek, munitie en voorraden.
Defensie heeft meer militairen, reservisten en burgermedewerkers nodig. Dus investeert de organisatie in behoud, werving, opleidingen en arbeidsvoorwaarden, maar ook in diversiteit en inclusie. In 2030 moet de organisatie ruim honderdduizend mensen tellen, van wie dertig procent vrouwen. Volgens de krijgsmacht behalen divers-samengestelde teams namelijk de beste resultaten. Bovendien heeft Defensie alle geschikte kandidaten nodig. De organisatie blijft daarom ook inzetten op het Dienjaar en de Nationale Weerbaarheidstraining; die blijken beide succesvol.
Defensie investeert verder fors in meer gevechtskracht op land, ter zee en in de lucht en versterkt het cyber- en ruimtedomein. Nieuwe technologieën zoals drones, kunstmatige intelligentie en cybercapaciteiten zijn bepalend in de strijd. Ook investeert Defensie in innovatie en digitalisering: onbemenst waar het kan, bemenst waar het moet. Voor een goede informatiepositie investeert de organisatie in inlichtingen, onder meer met eigen satellieten in de ruimte.
Bij de militaire steun aan Oekraïne ligt de focus op onderhoud van al geleverde systemen, het voortzettingsvermogen van het Oekraïense leger, onbemenste systemen en luchtverdediging.
Nederland levert een grotere bijdrage aan de NAVO en houdt zich aan de NAVO-norm. Daarnaast investeert Nederland in defensiecapaciteiten en gezamenlijke oefeningen aan de oostgrens van Europa
Wisselen van Operationeel Commando?
Het wisselen van Operationeel Commando (OPCO) gaat sinds kort op een andere manier. Militairen die dit willen, moeten eerst contact opnemen met hun loopbaanbegeleider.
Het Dienstencentrum Employability (DCE) ondersteunt militairen bij de wissel. Bijvoorbeeld als iemand een overstap overweegt, maar nog niet weet naar welk OPCO. Het dienstencentrum begeleidt de militair bij het maken van een keuze en stemt vervolgens af met zowel het oude als nieuwe OPCO.
Sinds 1 januari 2026 ligt het mandaat voor beslissingen over wijzigingen van de OPCO-indeling bij de Commandant DCE. Het nieuwe commando blijft verantwoordelijk en bevoegd voor de toewijzing van functies. Bekijk voor meer informatie de Startpagina P&O op intranet. Klik daar op ‘Doorstroom en Vacatures’ en kies vervolgens ‘Wijzigen bestemming OPCO-indeling’.
Foto’s: adjudant Arnoud Schoor
Duitse luchtmachtcommandant op bezoek
De militaire samenwerking tussen Nederland en Duitsland op het gebied van de Chinook is de laatste jaren sterk gegroeid. Dat werd op 1 september onderstreept met het bezoek van de Duitse luchtmachtcommandant luitenant-generaal Holger Neumann aan 298 Squadron.
Samen met luitenant-generaal André Steur vloog Neumann mee met een underslung-operatie. Daarbij vlogen een Nederlandse en Duitse vlieger samen de Chinook, ondersteund door een Nederlandse loadmaster. 298 Squadron is inmiddels gewend aan het gezamenlijk optreden met Duitse vliegers, loadmasters en technici. Nu de Chinook is gekozen als nieuwe transporthelikopter voor Duitsland, wordt de samenwerking diepgaander verankerd.
De huidige uitwisseling van Duits personeel is vastgelegd in een driejarig contract en wordt momenteel uitgebreid. Ook wordt gekeken naar de uitwisseling van Nederlandse militairen naar Duitse eenheden. Verder wordt de samenwerking op Europees niveau via de European Air Group versterkt. Dit gebeurt onder meer door gezamenlijke oefeningen.
De uitwisseling van kennis op het gebied van operaties en onderhoud levert beide landen veel voordelen op. Zo kunnen Nederlandse militairen gebruikmaken van Duitse trainingsfaciliteiten in Holzdorf (voor laag- en nachtvliegen) en Laupheim (voor bergvliegen).
De samenwerking begon in 2015 als een oriëntatiefase, waarbij Duitsland de Chinook onderzocht als kandidaat voor de vervanging van de CH-53 zware transporthelikopter. Een kantelpunt ontstond in 2020 tijdens de vervanging van de Nederlandse Chinook-vloot. Hierbij maakte de Duitse luchtmacht kennis met de ingewikkelde processen die komen kijken bij een vlootvervanging. Dat geldt ook voor de interactie met het Amerikaanse leger en fabrikant Boeing.
Foto’s: DHC
Nieuwe lichting doorgunners en loadmasters gebrevetteerd
Na de succesvolle afronding van hun opleiding ontving opnieuw een groep kersverse loadmasters en doorgunners hun wing. Die kregen zij op 10 september uit handen van commandant Defensie Helikopter Commando (DHC) commodore Pier Schipmölder. Dat gebeurde tijdens een ceremonie op Vliegbasis Gilze-Rijen.
Loadmasters spelen een essentiële rol bij het veilig laden, vervoeren en lossen van personeel en materieel. Doorgunners dragen vanuit de helikopter bij aan de bescherming van bemanning, passagiers en missie. Beide functies zijn onmisbaar voor de inzetbaarheid van het DHC, zowel tijdens oefeningen als tijdens operaties in binnen- en buitenland.
Foto’s: Henriëtte Guest
Vijftig nieuwe reservisten beëdigd
In het centrum van Den Haag werden op 12 september en public vijftig nieuwe reservisten beëdigd. “Je hebt gekozen om bij te dragen aan iets groters dan jezelf en verder te kijken dan de vrijheid van vandaag. Dat is nodig. Er is alweer bijna vijf jaar oorlog in Europa”, sprak staatssecretaris Derk Boswijk.
Plaatsvervangend Commandant der Strijdkrachten luitenant-generaal Ludy Schmidt benadrukte dat nogmaals: “Samen met 3,4 miljoen actief dienende militairen van de NAVO hebben jullie de taak om één miljard mensen op aarde te beschermen.”
Om optimaal te kunnen op- en afschalen, zou de krijgsmacht idealiter voor een derde uit reservisten moeten bestaan. Defensie zoekt reservisten uit alle geledingen van de samenleving.
Opening academisch jaar van de FMW in Den Helder. Foto’s: sergeant Brain Vonk
Meer militaire master- en bachelorstudenten
De Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW) startte op 2 september het academisch jaar met 786 studenten. Dat is een stijging van acht procent ten opzichte van vorig jaar. Vooral het aantal masterstudenten nam toe: van 243 naar 286. Bij de bacheloropleidingen steeg het aantal studenten van 483 naar 500.
De FMW combineert een militaire opleiding met academische vorming. Studenten ontwikkelen zich tot officieren die niet alleen kunnen handelen; ze zijn ook in staat om complexe vraagstukken te analyseren, kritisch te reflecteren en hun handelen te onderbouwen. Zo worden zij voorbereid op hun eerste functie binnen de krijgsmacht, maar ook op een loopbaan waarin zij richting kunnen geven in een complexe veiligheidsomgeving
Foto: Sjoerd van der Hucht
Nieuw herkenningsplaatje voor militairen
Militairen krijgen een nieuw herkenningsplaatje (hepla). Hierop staan naam, registratienummer, personeelsnummer, nationaliteit, bloedgroep en desgewenst ook de geloofsovertuiging. Het nieuwe hepla vervangt de verschillende versies die momenteel in gebruik zijn bij de krijgsmacht. Defensie is al begonnen met de uitgifte.
Dit plaatje is voor herkenning onder operationele omstandigheden en ondersteuning van medische zorg. De bloedgroepvermelding maakt het mogelijk sneller te kunnen behandelen.
Militairen vragen het hepla aan via de gezondheidsapp Perfyso. Defensie streeft ernaar dat iedere militair uiterlijk volgend jaar een nieuw hepla heeft. Beroepsmilitairen die vanaf augustus vorig jaar in dienst kwamen, hebben de nieuwe variant al.
Foto’s: Defensie
Herdenking bij Nationaal Indië-monument Roermond
Zo’n 3.000 tot 3.500 mensen kwamen op 5 september bijeen in het Nationaal Herdenkingspark in Roermond. Onder hen waren Indië-veteranen, andere veteranen, militairen en nabestaanden. Zij herdachten de ruim 6.400 Nederlandse en KNIL-militairen die tussen 1945 en 1962 omkwamen tijdens hun inzet in voormalig Nederlands-Indië en Nederlands-Nieuw-Guinea. Ook werd stilgestaan bij militairen die sinds de Korea-oorlog omkwamen tijdens internationale missies.
Het was de 39ste herdenking bij het Nationaal Indië-monument 1945-1962 in Roermond. Defensieminister Dilan Yeşilgöz-Zegerius benadrukte dat de verhalen en ervaringen van veteranen moeten worden doorgegeven aan volgende generaties. “Om hun inzet te eren en omdat vrede, vrijheid en veiligheid niet vanzelfsprekend zijn.”
Ook was er aandacht voor de Molukse militairen die Nederland dienden en na de oorlog met hun gezinnen naar Nederland kwamen. De minister stond stil bij hun inzet, maar ook bij de gebrekkige opvang in Nederland en de teleurstelling en het verdriet die dat veroorzaakte.
Na de eerste officiële kranslegging volgde een minuut stilte. F-35’s vlogen vervolgens een fly-by in Missing Man-formatie. Na het hijsen van de Nederlandse vlag en het Wilhelmus volgden de overige kransleggingen en het defilé. “Echt eren doen we hen door verantwoordelijkheid te nemen voor de waarden waarvoor zij stonden: vrede, vrijheid en veiligheid”, sloot de minister af.
Foto links: Defensie; foto rechts: Hans Roggen
Voorbereiden op Invictus Games
Volgend jaar vindt de achtste editie van de Invictus Games plaats, ditmaal van 10 tot en met 17 juli in het Engelse Birmingham. Ze zijn bedoeld voor (oud-)militairen die tijdens hun loopbaan mentaal of fysiek gewond raakten. Wie mee wil dingen naar een plaatsje op de spelen, kan zich nog tot 10 oktober aanmelden voor de tweede open training via sportplatform@mindef.nl. Mailen kan ook bij twijfels of vragen over de criteria.
Zo’n vijftig (oud-)militairen deden op 29 augustus al mee met de eerste open training. Deze vond plaats in het Militair Revalidatiecentrum in Doorn. Uiteindelijk krijgen twintig Nederlandse Wounded, Injured & Sick (WIS-)militairen, samen met veertig familieleden en vrienden, de kans om Nederland te vertegenwoordigen op de Invictus Games.
(Oud-)militairen die willen deelnemen, dienen minimaal tachtig procent van alle open trainingen bij te wonen. Wie zich na die trainingen besluit op te geven, kan dat doen via een motivatiebrief. Daarna volgt een gesprek met een selectiepsycholoog en een coach. Op basis van de gesprekken, de trainingen en de brief worden potentiële deelnemers beoordeeld. Bij de samenstelling van het team wordt ook gekeken naar de man-vrouwverhouding. Dat geldt eveneens voor een goede vertegenwoordiging van alle krijgsmachtonderdelen. De selectie wordt op 18 december bekend gemaakt.
In tegenstelling tot veel andere sportevenementen, staat bij de Invictus Games de sportieve prestatie niet voorop. Voor veel sporters is deelname al een overwinning op zich. Soms is het ook een belangrijke stap in het herstel van hun verwonding, mentaal of fysiek.
Foto: Gerard Woittiez
Speciale rol voor Orkest Koninklijke Luchtmacht
Het Orkest Koninklijke Luchtmacht had dit jaar een speciale rol tijdens de Nationale Taptoe. Vanwege het 75-jarig bestaan van het orkest trad het op als ‘podiumorkest’ en was daarmee de gehele voorstelling op de vloer aanwezig. Het ensemble verbond de verschillende onderdelen van de show met speciaal gecomponeerde muzikale intermezzo’s.
Het luchtmachtorkest speelde ook een aantal solostukken, waaronder ‘Soldier of Orange’. Dit is een bewerking van Soldaat van Oranje, geschreven door Thijs van Otterloo. Ook brachten de musici ‘Fix you’ en ‘Danny boy’ ten gehore samen met zanger Stijn van Dalen. Net zoals andere jaren waren ook andere orkesten en fanfares van Defensie aanwezig, evenals buitenlandse gezelschappen.
De militaire muziekshow vond dit jaar plaats tijdens het tweede weekend van september in de Brabanthallen in Den Bosch. Het defensiemotto ‘Beschermen wat ons dierbaar is’ stond tijdens deze zeventigste editie centraal.
Foto: Defensie
Praktisch opgeleiden centraal in nieuwe Dienjaar-campagne
‘Je handen kunnen alles. Wat leer jij ze?’ Het is de slogan van de nieuwe campagne van het Dienjaar Defensie, die op 7 september werd gelanceerd. De militaire organisatie richt zich hierbij specifiek op praktisch opgeleide jongeren op met name mbo-niveau.
De campagne is bedoeld om deze jongeren te stimuleren hun talenten in te zetten voor de krijgsmacht. Dit door hen inzicht te geven in de kansen en ontwikkelingsmogelijkheden die een Dienjaar biedt. Deelnemers groeien in twaalf maanden niet alleen op professioneel maar ook op persoonlijk vlak. De nieuwe campagne sluit aan op de eerdere ‘365 dagen alles uit jezelf halen’. Die richtte zich op een bredere doelgroep. Die is overigens ook nog steeds meer dan welkom.