kapitein Kirsten de Vries
Pilatus
Testvlucht nieuw lesvliegtuig belangrijke stap in bouwproces
Een mooi moment in de ontwikkeling van het nieuwe lesvliegtuig voor de luchtmacht: op 7 september maakte de eerst productieversie van de PC-7 MKX zijn eerste testvlucht. Dat gebeurde vanaf vliegveld Buochs in Zwitserland, waar de Pilatus-fabriek staat. Tijdens de vlucht van zo’n anderhalf uur werden de belangrijkste systemen getest. Projectmanager Vincent van het Commando Materieel & IT (COMMIT) geeft tekst en uitleg.
De eerste PC-7 MKX voor de luchtmacht is ook voor de fabriek het eerste productie-exemplaar van dit type. Hiervoor vloog alleen het prototype ervan.
De eerste vlucht van de PC-7 MKX is de belangrijke laatste stap voordat de fabrikant het vliegtuig aanbiedt ter certificering. “De testvlucht gebeurt op initiatief van de leverancier”, legt Vincent uit. “Die behoudt zelf volledig de regie over de vlucht en daarom weten wij niet precies wat ze testen. In ieder geval checken ze alle cruciale systemen. Dan heb je het over motor-, besturing- en cockpitsystemen, maar ook over navigatie- en communicatiesystemen. Natuurlijk kijken ze ook of er geen onverwachte dingen gebeurden.” In totaal duurt de vlucht zo’n anderhalf uur. Afwijkingen die de vliegers tijdens de test aantreffen, rapporteren ze aan de fabrikant die vervolgens met een plan komt hoe ze die gaan oplossen. Defensie houdt op dit proces toezicht.
De PC-7 MKX beschikt over schietstoelen en een digitale cockpit met touchscreens.
‘Met de PC-7 MKX geef je vliegers een voorsprong’
Geavanceerd toestel
De PC-7 MKX wordt vanaf 2027 het nieuwe trainingstoestel voor het 131 Elementaire Militaire Vlieger Opleiding (EMVO) Squadron op Vliegbasis Woensdrecht. “De EMVO gebruikt nu de klassieke PC-7 en die kist vliegt al vanaf eind jaren tachtig, dus dat is behoorlijk lang”, vertelt Vincent. “Er zijn midlife-updates en end of life-updates geweest, maar op een gegeven moment houdt het op; het vliegtuig is aan het einde van zijn technische levensduur.”
De PC-7 MKX is voorzien van modernere systemen dan zijn voorganger. Zo heeft het toestel een volledig geïntegreerde digitale cockpit met touchscreens en dus geen analoge metertjes meer die ronddraaien. “Op die schermen kun je allerlei gegevens naar voren halen die je intuïtief kunt indelen en configureren”, legt de projectmanager uit. “Daarnaast beschikken beide vliegers – instructeur en leerling – over een schietstoel. Als er een noodsituatie is, hoeven ze niet meer uit de cockpit te klimmen, maar kunnen ze het toestel relatief veilig verlaten. Voor een elementaire training heb je schietstoelen eigenlijk niet nodig, maar de vliegers leren er wel vast mee werken. Je geeft ze een voorsprong, zodat ze makkelijker de transitie kunnen maken naar het volgende type vliegtuig dat ook schietstoelen heeft. Dat scheelt tijd, training en daarmee geld. Ook zit er een autopilot in de nieuwe PC-7 MKX, iets dat de meeste basis lesvliegtuigen niet hebben. Voor een basic trainer is dit een heel geavanceerd toestel.”
De motor is gestart en de PC-7 MKX taxiet naar de baan voor de eerste vlucht van dit type.
Mix van systemen
De luchtmacht schaft niet alleen een nieuw vliegtuig aan, maar een heel lessysteem. Vincent: “Daarmee kan je veel effectiever en efficiënter oefenen. We kopen misschien ‘slechts’ acht van deze lesvliegtuigen, maar dat wordt gecompenseerd door het aanbod van synthetische leermiddelen, zoals flight simulators en flight navigation en procedural trainers. Bovendien wordt er slim gebruikgemaakt van virtual, augmented en mixed reality-technologie: allerlei combinaties van werkelijk en digitaal beeld. Het is een nagenoeg gesloten trainingssysteem van leermiddelen. Je kunt droog oefenen op de grond voordat je het vliegtuig ingaat. Vervolgens verzamel je alle feedback – video, audio en vliegdata – van een echte of simulatorvlucht en die bespreek je in een debriefing. Dan kan je uitgebreid bespreken hoe er getraind is. De simulators zijn online 24/7 beschikbaar en weersonafhankelijk. Zodoende kan de vlieger flexibel zijn training plannen.”
Wil je meer zien van de eerste vlucht? Bekijk dan deze video!
Meer dan vliegen
Met het nieuwe geïntegreerde PC-7 MKX-trainingssysteem tilt de EMVO de opleiding naar een hoger niveau door de focus te verleggen naar competentiegericht trainen. Een moderne vlieger moet tenslotte meer kunnen dan alleen vliegen; data- en cockpitmanagement, communicatie en multitasken zijn essentieel. Het systeem stelt de EMVO in staat deze vaardigheden goed te trainen, vast te leggen en te analyseren, waardoor bepaald kan worden welk type profiel de desbetreffende vlieger heeft. Zo wordt het eenvoudiger om talent te identificeren voor specifieke rollen: helikopter, transport- of gevechtsvliegtuig of UAV.
De testvlucht van de eerste Nederlandse PC-7 MKX duurde zo’n anderhalf uur.
‘Halverwege mei 2027 komen de eerste twee toestellen in Nederland aan’
Hoe nu verder?
Pilatus biedt de PC-7 MKX binnenkort ter certificering aan bij de Federal Office of Civil Aviation (FOCA), de Zwitserse civiele luchtvaartautoriteit. Vincent: “Met dat type certificaat kloppen wij vervolgens aan bij de Nederlandse Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA). Die zal vervolgens een Military Type Certificate uitgeven zodat onze luchtmacht ermee mag vliegen.”
In november van dit jaar gaan de eerste Nederlandse vlieger-instructeurs naar Zwitserland toe om op het toestel te trainen. De eerstvolgende grote mijlpaal daarna vindt halverwege mei 2027 plaats. Dan komen de eerste twee toestellen in Nederland aan. “Later mag het niet worden”, benadrukt de projectmanager, “want er is al een plan om de huidige kisten te laten uitfaseren. Dat maakt het nog wel spannend allemaal.”
De testvlucht was in handen van fabrikant Pilatus, in november gaan de eerste Nederlandse piloot-instructeurs naar Zwitserland toe voor hun conversie op het nieuwe type.
