kapitein Kirsten de Vries
sergeant-majoor Gregory Fréni
Nieuwe voorzitter Stichting MiLu wil nadruk leggen op gezamenlijkheid
Op 5 oktober vindt voor de 32ste keer de Veteranendag Koninklijke Luchtmacht plaats. Dit jaar is het thema: kracht door ervaring. De bijeenkomst betekent ook het eerste publieke optreden van kapitein b.d. Marjan van Deelen Schnitger. Zij is de nieuwe voorzitter van de Stichting Federatie van Organisaties van Veteranen en Oudgedienden van de Militaire Luchtvaart kortweg Stichting MiLu. De Vliegende Hollander blikt met haar en met PC-LRS en Inspecteur der Veteranen en Postactieven generaal-majoor Robert Adang vooruit naar deze dag.
“Vanuit andere krijgsmachtdelen wordt wel eens met jaloezie naar ons gekeken, omdat we alle veteranen en postactieven samenbrachten onder één koepelorganisatie”, aldus generaal Adang. Foto: Hans Roggen
Er verschijnt een glimlach op het gezicht van de nieuwe voorzitter als ze eraan denkt dat ze straks meer dan tweeduizend veteranen en postactieven mag toespreken. Het bezorgt haar een mix van gevoelens, zo vertelt ze in de Luchtmachttoren in Breda. “Het is misschien wat spannend als ik na de toespraak van Robert ook het woord mag richten tot de aanwezigen. De afgelopen jaren komen er steeds meer mensen op onze veteranendag af. Zowel actief dienende veteranen als ook veteranen buiten dienst en postactieven. Dat vind ik heel mooi en dat is echt Roberts verdienste.”
“Ik wil een voorzitter zijn die het belang van veteranen en postactieven altijd op de eerste plaats zet en daar naar eer en geweten het beste voor regelt”, vertelt Van Deelen Schnitger.
‘Marjan kan denken vanuit het belang van de veteraan’
Emotioneel en bestuurlijk
Tijdens de vorige editie was Marjan nog secretaris van Stichting MiLu. Dit jaar een nieuwe rol dus, maar een nieuw gezicht binnen het CLRS is ze bepaald niet. Zeker niet voor de Inspecteur der Veteranen en Postactieven, die haar al vele jaren kent en dan ook blij is met haar benoeming. Al had hij daar formeel eigenlijk niets over te zeggen. “De MiLu is een onafhankelijke organisatie, maar uiteraard werken wij als luchtmacht nauw met haar samen. Ons is wel gevraagd hoe we over haar kandidatuur dachten. Marjan kent de stichting goed en dat is belangrijk. Daarnaast heeft ze laten zien dat ze kan denken vanuit het belang van de veteraan en toonde ze aan dat ze in staat is om daar niet alleen op emotioneel niveau bij stil te staan, maar ook hoe je dat bestuurlijk inricht. Zoals: wat is er nodig voor zo’n grote, complexe organisatie als de MiLu? Maar ook: waar moeten we met elkaar naartoe en waar liggen de kansen? Daarom juich ik het zeker toe dat zij voorzitter is.”
Een aantal maanden na de Veteranendag KLu 2025 overleed kolonel b.d. Sylvia Babusch (r.) aan de gevolgen van kanker. De functie van voorzitter MiLu vervulde ze uiteindelijk een klein jaar. Foto: Hans Roggen
'In die lijn ga ik dan ook graag door'
Belang veteranen en postactieven vooropstellen
Marjan neemt het stokje over van kolonel b.d. Sylvia Babusch, die eind vorig jaar overleed aan de gevolgen van kanker. Als toenmalig secretaris had de huidige voorzitter volop contact met haar voorgangster, maar vertellen over haar nieuwe rol is er niet van gekomen. “Ik werkte één op één veel met Sylvia samen. Door de gevolgen van haar ziekte kon ze de functie van voorzitter maar krap een jaar uitoefenen. Mijn weg naar het voorzitterschap was een heel proces en ik kon het niet meer met haar bespreken. Wat wij als voorzitters met elkaar gemeen hebben, is dat we het belang van de veteranen en postactieven vooropstellen. In die lijn ga ik dan ook graag door.”
Adang: “Mensen hechten veel waarde aan de formele status van veteraan. Soms is er wat angst voor het verwateren van die status als je daar mensen zonder veteranenstatus aan verbindt. Maar ik vind juist die verbinding tussen veteranen en postactieven juist van belang.”
Met ziel en zaligheid
“Ik heb heel veel bewondering en waardering voor Sylvia”, vervolgt Adang. “Ondanks haar terminale ziekte, zette ze zich tot ongeveer haar laatste dag met ziel en zaligheid in voor de MiLu. Ze leverde een belangrijke bijdrage aan het verder professionaliseren van het bestuur, voortbordurend op wat haar voorgangers hebben bereikt. Ongelofelijk hoe ze dat met haar ziekte combineerde en wat ze in die tijd nog wist te bereiken. Ik ben dan ook heel blij dat we in Marjan iemand vonden die vanuit hetzelfde idee, met dezelfde bezieling en richting voor ogen het werk van Sylvia en haar voorgangers voortzet.”
Een aantal jaar geleden besloot de luchtmacht om naast de veteranen ook de postactieven uit te nodigen voor Luchtmacht Veteranendag. Generaal Adang: “Door postactieven daarbij te betrekken, merk je dat zij zich veel meer gehoord en gewaardeerd voelen.” Foto: Hans Roggen
‘Postactieven voelden zich nog wel eens miskend’
Relevante ervaringen
Vorig jaar, toen de Sylvia nog voorzitter was, was het thema voor Luchtmacht Veteranendag ‘trouw aan elkaar’. Dit jaar is het, zoals gezegd, ‘kracht uit ervaring’. Een onderwerp dat ertoe doet, vindt de PC-LRS. “Jarenlang zonden we bijvoorbeeld een groot aantal luchtmachters uit naar Afghanistan, Irak of Mali. Op dit moment speelt dat wat minder. Daarom is de kennis van mensen die de ervaring nog hebben, steeds relevanter.” Maar de generaal-majoor wil niet alleen degenen benoemen die daadwerkelijk op missie gingen. De postactieven zijn net zo belangrijk voor onze organisatie, benadrukt hij. Nu, maar ook in het verleden zoals zij die in de Koude Oorlog bij de luchtmacht dienden. “In de komende jaren zullen steeds grotere aantallen mensen een taak vervullen in bijvoorbeeld de Baltische Staten of op andere plekken in Oost-Europa. Daarbij zijn ze langere tijd van huis, zonder dat het ze de veteranenstatus bezorgt. Ze leveren echter wel degelijk rechtstreeks een bijdrage aan vrede en veiligheid. De erkenning voor juist ook die mensen vind ik heel belangrijk. Zij voelden zich nog wel eens miskend.”
Van Deelen Schnitger: “We vertegenwoordigen ruim 7.000 mensen met Stichting MiLu. Ik ben geen onbekende voor veel van deze mensen. Maar ik benader iedereen hetzelfde, of ze me nu kennen of niet.”
‘Iedere ervaring is waar, maar het gaat om de gezamenlijkheid’
Verbinding
Daarin ligt een mooie taak weggelegd voor de nieuwe voorzitter van de MiLu, die naar eigen zeggen al “hele bijzondere gesprekken voerde”. “Als je je openstelt voor de ander, hoor je vaak dingen die anders verborgen blijven. Ik geniet ervan als mensen de vrijheid voelen om te durven en kunnen zeggen wat ze op hun hart hebben. Iedere ervaring is waar, maar het gaat om de gezamenlijkheid; waar vind je elkaar? Mijn ervaring tot nu toe is dat als je echt de moeite neemt om te luisteren, dat wel goedkomt.” Adang: “Dat is ook het mooie van de veteranendag. Dan zag je bijvoorbeeld een veteraan die dwangarbeid verrichtte bij de aanleg van de Birma-spoorlijn tijdens de Tweede Wereldoorlog naast een veteraan die net in Roemenië of de Baltische Staten was. Vanuit een heel ander perspectief en verschillende ervaringen zie je ze verbinden met elkaar. Dat vind ik heel bijzonder.”